TalkBack 5.0 eerste beta versie.

Nieuwe versie TalkBack

voor hen die zich hebben aangemeld voor de beta's van TalkBack, is er een nieuwe versie beschikbaar met versienummer 5.0.3.0.. Ik denk dat de belangrijkste reden voor het ophogen van het versienummer de ondersteuning van Android N is, niet zo zeer de nieuwe functies, want die zaten al in 4.5, waarover ik tot mijn schande nog niets geschreven heb.

Wat is er nieuw voor niet-N gebruikers

Nieuw in 5.0.3 is wél de optie om de laatste uiting van TalkBack naar het klembord te kopiëren, zodat hij ergens anders geplakt kan worden. Deze optie vind je in het globale context menu (standaard naar beneden en naar rechts, of alt+spatie als je een BT toetsenbord gebruikt.
Ook een optie om de extra acties die aan een knop kunnen hangen snel te bereiken, is volgens mij nieuw. Dit zijn acties die je kunt bereiken door een knop lang in te drukken. Je kunt nu een gebaar toewijzen aan de extra functies functie, zodat je b.v. in Inbox snel een bericht kunt snoozen of verwijderen. Verder wordt gezegd dat de optie om het beller ID uit te spreken is geschrapt, maar daar merk ik weinig van, want bij ieder gesprek meldt hij keurig van wie het komt. Scrollen in lijsten zou betrouwbaarder moeten zijn, maar daar was ik al een tijdje tevreden over. Dit kan komen doordat ik op mijn Nexus 5X al een paar maanden Android N draai en dus in sommige opzichten wat verwend ben graakt.
Hints worden nu aangepast aan de invoer methode die je gebruikt, dus als je een toetsenbord gebruikt, hoor je druk op alt+shift+enter om te activeren, terwijl als je het scherm gebruikt, je iets als "dubbeltik om te activeren"hoort.

Android N

Over functies specifiek voor N(ougat) wordt nog niets gezegd, maar de tekst wekt de suggestie dat er een paar N-specifieke functies zijn.

Nieuwe ING betalen app verbetert TalkBack onddersteuning

De ING betalen app, waarmee je je telefoon kunt gebruiken om contactloos te betalen, heeft onlangs een update gekregen. Eén van de verbeteringen is dat nu duidelijk wordt aangegeven wanneer de eerste pincode is ingetypt. Na het vierde cijfer meldt de app dat de pincode nogmaals moet worden ingegeven. Wat mij betreft was dit het belangrijkste verbeterpunt voor de verdr prima werkende app.

Audio demo icons verplaatsen met Google Now Launcher

Met de laatste update van Google Now Launcher, is het voor TalkBack gebruikers mogelijk geworden om begeleid door spraak, app icoontjes te verplaatsen op het scherm, of in mappen in te delen. Ik heb hierover een korte audio demo gemaakt.

Wat is Google Now Launcher?

google levert sinds ongeveer anderhalf jaar een eigen launcher in de play store. De launcher is het programma dat zorgt dat de gebruikte apps op een overzichtelijke manier aan je worden voorgeschoteld. Veel merken leveren eigen launchers, maar in principe zijn deze te vervangen door de Google launcher, die zoals gezegd in de play store te vinden is. Deze launcher wordt standaard geleverd op de Nexus 5 en hoger.

Launcher gedownload en wat nu?

Nadat Google Now Launcher is gedownload, wordt hij niet standaard geactiveerd. In eerste instantie houd je de launcher van de eigen fabrikant, of de alternative launcher die je eventueel al eerder zelf hebt geïnstalleerd. Als je na installatie van Google Now Launcher op de homeknop van je toestel drukt, zal Android vragen met welke van de launchers je het home scherm wilt laten zien. Hier kun je de Google now launcher kiezen, en tevens aangeven of je deze eenmalig of permanent wilt gebruiken. Als het niet via de home knop lukt, zal er in het instellingenscherm een optie zijn om van startscherm te wisselen, alleen zien de instellingenschermen er per merk anders uit, dus daar kan ik weinig over zeggen.

Audio demo alweer iets achterhaald

Hoewel ik de methode die ik in de audio demo gebruik de meest betrouwbare vind, is het sinds de laatste update van de launcher ook mogelijk icons te verplaatsen door ze te dubbeltikken en dan vast te houden. Ook hierbij krijg je nu gesproken ondersteuning.

Conclusie

Ik ben erg blij met de mogelijkheid om nu zonder ziende hulp mijn schermen helemaal naar eigen inzicht te kunnen indelen. Zoals je in de demo hebt kunnen horen werkt de procedure erg eenvoudig en is de spraakondersteuning prima.

Review mobiel betalen van ING in combinatie met TalkBack

Sinds 30 november 2015 biedt InG de functie Mobiel contactloos betalen met de Smartphone. Veel Android toestellen die draaien op versie 4.4 én beschikken over een NFC chip, worden ondersteund. Ik probeerde de functie uit met mijn Nexus 5 en natuurlijk TalkBack actief.

Wat heb je nodig

• Een betaalrekening bij ING met internet bankieren
• Een Android toestel dat draait op Android versie 4.4 (KitKat) of hoger en dat ook een NFC chip heeft.
• De app mobiel betalen van ING

Activeren

Voordat er contactloos betaald kan worden moet het toestel worden aangemeld. Hiervoor moet de app Mobiel betalenworden geïnstalleerd en gestart.
Als de ap opstart, worden eerst een paar schermen getoond met informatie over hoe handig betalen met de smartphone werkt. Alle knoppen zijn keurig gelabeld. Na 3 keer op Volgende drukken, kom je bij het scherm waar het echte aanmelden gebeurt.
Hier wordt je gevraagd in te loggen met de pincode die je normaal voor mobiel internet bankieren gebruikt. In het volgende scherm kun je de rekeningen selecteren die voor mobiel betalen moeten worden gebruikt. Als je dan weer op 'volgende' clickt, wordt gevraagd om een nieuwe 4-cijferige pincode te kiezen, die alleen voor mobiel betalen gebruikt wordt.
Dit scherm is de enige plaats waar TalkBack iets breedsprakiger had mogen zijn. Nadat je namelijk de 4 cijfers van je pincode hebt ingetypt, wordt er meteen doorgesprongen naar een veld waar je ze nogmaals in moet typen. Je krijgt echter geen melding dat je dit moet doen, dus de eerste keer had ik gemist hoe lang de pincode moet zijn.
Als je ook dit scherm achter je hebt gelaten, kun je nog kiezen of, en voor welke rekeningen je de snelle saldo check wilt inschakelen. Om je keuze in dit scherm te bevestigen, gebruik je weer de code die je normaalgesproken voor mobiel bankieren gebruikt, dus niet je zojuist bedachte pincode. Hierna kun je de app verlaten en is je mobiele telefoon klaar om als pinpas gebruikt te worden.

Gebruik

Er zijn twee manieren om contactloos te betalen:

1. Door je scherm aan te zetten en de achterkant van de telefoon tegen het contactvlak van de betaalautomaat te houden. Het scherm hoeft hierbij niet ontgrendeld te zijn maar moet wel aan staan.
2. Door de Betalen app te starten, je pincode in te geven en vervolgens de telefoon binnen 30 seconden tegen het contactvlak aan te houden.

De eerste optie is in de meeste gevallen het handigst, vooral als je kleinere bedragen (onder 25 euro) wilt betalen. Eerst zal de betaalautomaat een pieptoon geven als bewijs dat hij de telefoon heeft herkend. Als de transactie is geslaagd, trilt de telefoon, waarna hij bij het contactvlak mag worden weggehaald.
De tweede optie is handig als je weet dat het bedrag dat je moet betalen hoger is dan 25 euro. Je kunt dan de pincode alvast op de telefoon invoeren, om daarna de betaling uit te voeren. Nadat de betaling is uitgevoerd, blijven de betaalgegevens bovenop het ontgrendelscherm liggen. Bij een volgende keer ontgrendelen, moet je dus eerst het betaalgedeelte sluiten, waarna je de telefoon pas kunt ontgrendelen. Of dit echt nodig is, of dat iemand bij ING het een leuk idee vond, weet ik niet.

Als je saldo check hebt ingeschakeld, biedt het starten van de app ook nog de mogelijkheid deze check uit te voeren. Hiervoor trek je het toetsenbord met twee vingers (één vinger zonder talkback) naar beneden. Mijn ervaring is dat je dit het beste vanaf de 0 kunt doen.

Toegankelijkheid van het proces

Het betalen van bedragen gaat prima. Wel zal het systeem je op sommige momenten om een pincode vragen, ook als het bedrag kleiner dan 25 euro is. Voor mij was dit niet altijd even duidelijk. De trilling, waarmee succes wordt aangegeven, blijft uit, maar mijn telefoon gaf niet duidelijk aan dat hij een pincode wild hebben. Het zou fijn zijn als dit op te lossen was. Na een paar keer weet je wel dat de pincode waarschijnlijk de oorzaak is, maar het verstoort het proces van razendsnel betalen, wat best jammer is.

Conclusie

Behalve een kleine oneffenheid bij het kiezen van je 4-cijferige pincode, is de mobiel betalen app van ING een perfect voorbeeld van hoe ik mij een talkback-vriendelijke app voorstel. Mobiel betalen zelf vind ik ook best handig, dus zowel over het product als de uitvoering, ben ik erg tevreden. Jammer dat de functie geld gaat kosten. Niet omdat van mij alles gratis moet zijn, maar omdat contactloos betalen op de pinpas wél gratis is.

Aanvullingen op eerste Android 6.0 review.

Na mijn eerste indrukken van Android 6 zijn mij nog een paar dingen opgevallen. Het kan goed zijn dat ik ze niet eerder heb gezien maar dat ze al lang werken zoals ik nu beschrijf:

Snelle instellingen scherm naar boven weg te swipen.

Net als het volumeregelaarscherm uit mijn vorige artikel, blijkt ook het snelle instellingenscherm naar boven te kunnen worden weggeveegd. Heb je dus b.v. WiFi aan- of uitgezet, dan kun je met twee vingers vanuit het midden omhoog vegen en het scherm is weer terug bij het meldingen paneel.

drie keer aantikken van een melding activeert deze.

Meldingen wegvegen in het meldingenscherm mag dan nog steeds niet erg betrouwbaar zijn, het openen ervan lukt inmiddels bijna altijd. Je moet hiervoor alleen 3 keer op een melding tikken in plaats van twee keer. Tik je twee keer op een melding, dan meldt TalkBack dat je de melding nog een keer moet aanraken, maar dan is het al te laat. Je moet dus gewoon drie keer snel tikken.
Meldingen worden soms in een groep bij elkaar gezet met een getal ervoor. Wanneer dit precies gebeurt weet ik niet, maar hier trekt drie maal tikken de groep open, waarna je de meldingen individueel kunt benaderen. Ook dan moeten ze weer drie keer worden aangetikt om geactiveerd te worden.

Cijfers en accent tekens met Google toetsenbord

Accenttekens, zoals de é of í konden al eerder worden gemaakt, maar mij lukt het nooit; nu wel. Het gaat ongeveer zo:

• Plaats een vinger op de letter waarvan je het accent nodig hebt.
• Als fonetisch spellen aan staat, zal na een seconde eerst deze naam wordden uitgesproken.
• Nog een seconde later, zal de telefoon kort trillen en TalkBack zal zeggen dat er alternatieve tekens beschikbaar zijn.
• Beweeg nu de vinger in een rechte lijn iets omhoog. Het eerste alternatieve teken zal nu worden uitgesproken. Als het om een teken op de bovenste rij gaat, zal het eerste teken het dat genoemd wordt het cijfer boven dat teken zijn, dus boven de 'e' zit de 3, boven de 't' de 5.
• Als er van een teken acenttekens bestaan, zoals bij de e,i,u en o, dan vind je deze tekens door vanaf het cijfer aar links, rechts of boven te gaan. Dwaal je te ver af, dan verlaat het toetsenbord de alternatieve teken modus en kun je opnieuw beginnen.
• hoor je het teken dat je zoekt, dan til je je vinger op en zal het teken in de tekst worden geplaatst.

Het klinkt ingewikkelder dan het is. In het begin raak je nog vaak buiten het veld, maar na een paar weken weet je welke alternatieve tekens waar zitten en blijkt dit prima te gebruiken.

Eerste indrukken Android 6.0 (MarshMallow)

Sinds enkele weken is op de Nexus 5 en Nexus 6 telefoons Android 6.0 (MarshMallow) te bewonderen. Een overzicht van de nieuwe functies kun je onder andere op de site van AndroidWorld vinden. Ik beperk mij hier tot de veranderingen die je als TalkBack gebruiker zult ervaren. Deze keer is de ontgrendelmethode niet veranderd, dus net als in Android 5.X met twee vingers vanaf de onderkant van het scherm omhoog vegen, tenminste als je geen pincode hebt ingesteld. Ook niet veranderd, en dat is jammer, is de manier waarop met meldingen op het vergrendelscherm wordt omgegaan. Je kunt ze nog steeds niet goed wegvegen. In minstens 50% van de gevallen haal ik een melding weg, die nog moest blijven staan.

Telefoon knop vervangen door spraak assistent

De Telefoon knop is niet langer direct vanaf het ontgrendelscherm te bereiken. Op de positie hiervan, dus links onderaan het scherm staat nu de spraak assistent, die in vorige versies van Android te vinden was als Google Now, of spraakgestuurd zoeken. Ik zie geen verschil, behalve dan dat je Android kunt ontgrendelen met een zoekopdracht of commando. De Nederlandse assistent kent volgens mij nog steeds minder commando's dan zijn Engelse tegenhanger, maar een wekker zetten, of programma openen gaat prima met deze assistent. Wel vreemd is dat je af en toe de melding krijgt dat hij/zij iets niet kan, maar het vervolgens wel gewoon doet. b.v. "open bankieren". Je krijgt dan als melding "geen suggestie", waarna toch de ING app wordt geopend.

Onderdelen uit de statusbalk nu individuel uit te lezen met TalkBack

Hier hebben wij lang op moeten wachten. TalkBack liet altijd de hele statusregel horen, en dan ook nog eens het hele element, dus als er een sms op de statusbalk stond, las TalkBack dat hele bericht voor. Wilde je dus alleen even weten hoeveel stroom je nog had, dan was de statusbalk niet de juiste plaats. Vanaf Android 6.0 kun je via swipe-bewegingen door de onderdelen op de statusbalk navigeren. Helaas kun je vervolgens nog niet doorclicken op zo'n onderdeel. Dus dubbeltikken op een SMS opent niet de berichten-editor, maar in het beste geval het meldingenpaneel en ook dat niet altijd, of beter, vaak niet. Maar goed, toch een flinke vooruitgang.

Volumeregeling

Google heeft problemen met iets dat zó simpel lijkt, goed voor elkaar te krijgen. Je hebt maar twee volumeknoppen, en minstens drie volumes die je daarmee wilt kunnen regelen: het beltoonvolume, het muziek/talkback volume en het volume van de wekker. Soms komt daar ook nog het volume voor een app als Spotify bij. In Android 5 verscheen er, als je op een volumeknop drukte een menu op het scherm waarmee je niet-storen parameters kon instellen. In Android 6 is dit menu vervangen door weer iets nieuws. Het werkt volgens mij als volgt:

• De volumeknoppen bedienen standaard het beltoon/notificatie volume, tenzij een app de volumeknoppen overneemt.
• Rust je vinger op het scherm, terwijl je de volumeknoppen bedient, dan verander je het muziek/TalkBack volume. Zo werkte de Nexus 7 vvroeger ook.
• Wil je een volume dempen, of een ander volume aanpassen, dan moet dit via het menu dat op het scherm direct onder de statusbalk wordt getoond.
• Wil je dit menu, dat best lang blijft staan en b.v. de zoekbalk in de weg zit, laten verdwijnen, dan veeg je het met twee vingers omhoog weg. De twee vingers moet je op het menu plaatsen, anders gebeurt er helemaal niets.

Het menu waar ik het over had, heeft in eerste instantie een knop, die de naam van het actieve volume aangeeft, een slider waarmee je het volume kunt aanpassen, en een 'uitvouwen' knop, waarmee ook de andere volumes zichtbaar worden. Druk je op de knop met de volumenaam, dan demp je dat volume in één klap, dus doe je dit met het mediavolume dan is ook TalkBack direct stil. Nogmaals dubbeltikken zet het volume weer op de oude stand terug, dus als je je realiseert waarom TalkBack ineens niets zegt, is nogmaals dubbeltikken voldoende om hem weer tot leven te wekken. Met de uitvouwen knop, worden zoals gezegd de andere volumes zichtbaar, en heb je dus de mogelijkheid om via de schuifregelaars alle volumes onafhankelijk in te stellen. Ben je klaar, dan swipe je het menu naar boven van het scherm. Het niet-storen scherm dat in Android 5 werd geactiveerd als de volumeknop werd ingedrukt, is verhuisd naar het snelle instellingen scherm.

Nieuw overzicht scherm

Android 5 introduceerde een overzicht scherm, als opvolger van het 'recente apps' scherm. Hierop staan je laatst bezochte apps, maar ook recente zoekopdrachten, met naast ieder scherm een sluiten knop. In Android 6 staat bij iedere app nu ook een 'app info' knop, waarmee je direct naar het sherm springt dat je normaal via instellingen->apps->appnaamkon bereiken. Hier kun je de app verwijderen, stoppen, cache legen, permissies instellen enz. Ook de sluiten knop is gebleven.

Nieuw apps scherm

Ook het scherm dat je krijgt als je op de 'apps' knop drukt is veranderd. Deze verandering komt ook naar Android 5 via een update van de Google App. In plaats van naast elkaar liggende pagina's waar je met 2 vingers doorheen kon swipen, is de app lijst nu één lange lijst geworden. Bovenaan deze lijst zit een zoekvak waarmee je kunt filteren, dus wil je naar twitter, dan typ je 'tw' waarna tweetings en twitter (in mijn geval dan) overblijven, plus een knop om in de playstore te zoeken naar een matchende app.
Direct onder het zoekvak staan 4 meest/recent gebruikte apps, daaronder de alfabetische lijst.

App info scherm

Ook het info scherm per app is flink veranderd. Per app heb je nu een aantal rubrieken zoals opslag, meldingen, en machtigingen. Click je op één van die rubrieken, dan komen er extra opties beschikbaar. Echt helemaal nieuw in Android 6 is de rubriek machtigingen. Hier kunnen alle door een app gevraagde machtigingen, zoals locatie, contacten e.d. worden bekeken en aan- of uitgezet. Probeer je een instelling uit te zetten voor een app die nog voor eerdere versies van Android is gemaakt, dan komt er een waarschuwing dat de app het hierna mogelijk niet meer zal doen.
Ook nieuw voor mij is de Datagebruik rubriek. Hierin staat hoeveel de app tot nu toe aan data heeft verslonden, en kan het gebruik worden beperkt, b.v. door aan te geven dat er geen data gebruikt mag worden als er alleen mobiel netwerkverkeer is, of wanneer de app in de achtergrond draait.

Conclusie tot nu toe

Op het eerste gezicht lijkt het gebruik van Android 6 op dat van Android 5. Er zijn wel veranderingen, maar die prima te doen met TalkBack. Als je eenmaal doorhebt hoe het nieuwe volumesysteem werkt, is dit een verbetering t.o.v. Android 5.

AutoTTS wisselt automatisch van taal als de tekst dat vereist.

Eén van de functies die nog steeds ontbreekt in de screenreaders voor Android is een optie om snel van taal te wisselen. Open je een Engelstalige web pagina terwijl de telefoon in et Nederlands staat, dan moet je *of* proberen het steenkolenengels van je TTS te verstaan, of wisselen naar een Engelse stem, maar daarvoor moet je meestal de app eerst verlaten.

AutoTTS probeert dit probleem op te lossen door on-the-fly te kijken naar de taal van een tekst en daar dan een van tevoren gekozen stem voor in te schakelen. Voor betere performance wordt aangeraden voor iedere te gebruiken taal een andere engine te kiezen, mmaar 2 stemmen binnen dezelfde Engine zijn ook toegestaan.

Installatie

Download de app in de playstore via deze link. Hierdoor is er een nieuwe synthesizer toegevoegd, autoTTS genaamd. Deze kun je activeren via instellingen->taal en invoer, of door in het global context menu van talkback steminstellingen aanpassen te selecteren. Selecteer hier de AutoTTS synthesizer.

Nadat deze is geselecteerd kun je bij de instellingen van deze stem selecteren welk soort tekstherkenning je wilt. geen, tweetalig, of volledieg automatisch. De tweetalige optie is volgens mij vooral bedoeld voor mensen die talen in 2 lettersoorten, zoals Grieks en Latin gebruiken. De volautomatische versie probeert van iedere zin te achterhalen in welke taal deze is gesproken. Verder stel je een taal in die gekozen moet worden als atouTTS het niet weet. In een derde scherm kies je tenslotte per taal welke stem gebruikt moet worden. Hierna is het een kwestie van hopen dat het goed komt.

Ervaring

Korte regels, zoals de namen van apps op het startscherm, vind de app wel lastg. Hij pakt in mijn geval dan vaak Engels, terwijl Nederlands zou moeten, maar bij nieuws artikelen heeft de ap het doorgaans goed en wisselt hij goed naar de andere taal/stem. Voorlopig mag de app op mijn telefoon blijven staan. D