Toetsenbord en TalkBack: het wordt weer wat

Inleiding

Lang, lang geleden, toen nog niet zeker was dat de telefoons die alleen maar een glasplaat aan de voorkant hebben de wereld zouden overnemen, hadden veel Android telefoons een toetsenbord en een cursorblok of joystick, dat naast het aanraakscherm gebruikt kon worden. Om vroege versies van TalkBack te kunnen gebruiken, had je zo'n soort telefoon nodig. De HTC Desire Z was meen ik zo'n toestel. Sinds Android 4.0 zie je bijna geen telefoons met toetsenbord meer, en ook TalkBack was vergeten dat het ooit van een toetsenbord afhankelijk was, waardoor het nauwelijks zin had om een Android telefoon te gebruiken met een BlueTooth toetsenbord. Gelukkig is in de laatste TalkBack versies weer aandacht besteed aan toetsenbord gebruikers, zodat bijna alle TalkBack handelingen nu weer met het toetsenbord kunnen worden uitgevoerd. Ik ga er hierbij van uit dat je TalkBack 4.5 of hoger gebruikt

Classic en Standaard modus

TalkBack commando's worden ingegeven dooreen combinatie van letters of cursortoetsen in combinatie met alt, alt+ctrl of alt+ctrl+shift. Er zijn standaard 2 toetsenbordindelingen: klassiek en standaard. Klassiek is de indeling die tot TalkBack 4.5 de standaard was, en waar maar een beperkte set van TalkBack commando's in was ondergebracht. Sinds TalkBack 4.5 is de standaard layout togevoegd, die in de meeste gevallen eenvoudigere toetscombinaties bevat, maar vooral meer TalkBack commando's ondersteunt. Net als de gebaren van TalkBack op het aanraakscherm, kun je de toetscombinaties zelf veranderen als je een bepaalde keuze niet handig vindt, of wanneer je een niet toegewezen functie toch aan een toets wilt koppelen. Het kiezen van de toetsenbord layout doe je in het TalkBack instellingen menu, dat je sinds de laatste TalkBack versies kunt bereiken via het globale context menu. (alt+spatie in de standaard layout).. Onder het kopje overig vind je ook de optie om de toetscombinaties aan te passen. Deze lijst is ook een handige naslaglijst als je niet meer weet welke aanslag ook weer waarvoor bedoeld was. Vanaf TalkBack 5.0 zijn de hints die TalkBack uitspreekt afhankelijk van de laatstgebruikte invoermethode. Als je dus met het toetsenbord navigeert, zal hij niet meer adviseren om dubbel te tikken, maar om alt+enter in te drukken.

Veel gebruikte aanslagen

Ik ga hier uit van de standaard indeling.

• Volgend item: alt+rechts
• Vorig item: alt+links
• Eerste item in gebied: ctrl+alt+links
• Laatste item in gebied: ctrl+alt+rechts.
• Activeer onderdeel: alt+enter.
• Druk onderdeel lang in: alt+shift+enter.
• globaal context menu: alt+spatie
• Lokaal context menu: alt+shift+spatie
• Naar home scherm: ctrl+alt+h
• Naar statusbalk: ctrl+alt+n

En zo zou ik er nog zo'n 70 kunnen opnoemen. Er zijn toetsen om een gebied hoger of lager te gaan (statusbalk, hoofdscherm, onderste balk), een woord of teken naar links of rechts, en natuurlijk één om TalkBack te onderbreken en herstarten.

Toepassingen

Een paar dingen waar ik tegenaan dacht te lopen, bleken al te zijn voorzien voordat ik ze als een probleem kon melden. In de telefoon app, kun je b.v. direct naar de zwevende toetsenbord knop door ctrl+alt+rechts. In de agenda werkt dit niet om een nieuwe afspraak te maken, maar daar hebben de makers ietst op gevonden: ctrl+n start een nieuwe afspraak. Een tegenvaller is Google messanger, die niet lijkt te reageren op alt+enter als dubbeltik. Deze app moet je dus nog deels met het scherm bedienen.

Conclusie

Het heeft even geduurd, maar de makers van TalkBack zien weer het belang van een toetsenbord. Hierdoor kan ik de telefoon als het zo uitkomt bedienen zonder het scherm aan te hoeven raken. Ik ben blij met deze ontwikkeling. Ook mooi is dat de makers van b.v. de agenda weer sneltoetsen in de app inbouwen. Alleen Messanger mag wel wat aandacht krijgen van Google. Wat ik ook niet helemaal begrijp, is waarom Google ChromeVox op de ChromeBook en TalkBack op Android niet ongeveer dezelfde sneltoetsen geeft.

Audio demo icons verplaatsen met Google Now Launcher

Met de laatste update van Google Now Launcher, is het voor TalkBack gebruikers mogelijk geworden om begeleid door spraak, app icoontjes te verplaatsen op het scherm, of in mappen in te delen. Ik heb hierover een korte audio demo gemaakt.

Wat is Google Now Launcher?

google levert sinds ongeveer anderhalf jaar een eigen launcher in de play store. De launcher is het programma dat zorgt dat de gebruikte apps op een overzichtelijke manier aan je worden voorgeschoteld. Veel merken leveren eigen launchers, maar in principe zijn deze te vervangen door de Google launcher, die zoals gezegd in de play store te vinden is. Deze launcher wordt standaard geleverd op de Nexus 5 en hoger.

Launcher gedownload en wat nu?

Nadat Google Now Launcher is gedownload, wordt hij niet standaard geactiveerd. In eerste instantie houd je de launcher van de eigen fabrikant, of de alternative launcher die je eventueel al eerder zelf hebt geïnstalleerd. Als je na installatie van Google Now Launcher op de homeknop van je toestel drukt, zal Android vragen met welke van de launchers je het home scherm wilt laten zien. Hier kun je de Google now launcher kiezen, en tevens aangeven of je deze eenmalig of permanent wilt gebruiken. Als het niet via de home knop lukt, zal er in het instellingenscherm een optie zijn om van startscherm te wisselen, alleen zien de instellingenschermen er per merk anders uit, dus daar kan ik weinig over zeggen.

Audio demo alweer iets achterhaald

Hoewel ik de methode die ik in de audio demo gebruik de meest betrouwbare vind, is het sinds de laatste update van de launcher ook mogelijk icons te verplaatsen door ze te dubbeltikken en dan vast te houden. Ook hierbij krijg je nu gesproken ondersteuning.

Conclusie

Ik ben erg blij met de mogelijkheid om nu zonder ziende hulp mijn schermen helemaal naar eigen inzicht te kunnen indelen. Zoals je in de demo hebt kunnen horen werkt de procedure erg eenvoudig en is de spraakondersteuning prima.

Toegankelijke weer app Weather Timeline

Af en toe zie je in het voorbijgaan een programma genoemd worden, dat dan bij nadere inspectie een heel handig en ook nog prima toegankelijk programma blijkt te zijn. Deze keer is Weather Timeline de gelukkige. De playstore link is: deze.

Wat doet de app

De app kan van de huidige locatie, of van een aantal zelfgekozen plaatsen de weersverwachting per uur, per dag en per week geven. Er zijn er ongetwijfeld meer die dit doen, maar de meesten laten ergens halverwege wel een paar steken vallen, zodat ze met talkback moeilijk te gebruiken zijn. Deze app werkt prima met talkback. Verder heeft de app een tijdmachine, waarmee het weer in de toekomst (zeg volgend jaar) voorspeld kan worden, maar wat ik zelf veel leuker vind, het weer van een bepaalde datum uit het verleden kan worden bekeken. Discussies als: "volgens mij was het weer vorig jaar met pinkster een stuk slechter", zijn nu snel afgelopen, als je tenminste weet te achterhalen op welke datum pinkster vorig jaar was. Er kan ook gekozen worden uit een aantal weer aanbieders. In het instellingenscherm kun je zien wat iedere weeraanbieder van het huidige weer in de gekozen plaats vindt,.

Toegankelijkheid van de app

De app werkt prima met talkback, zoals hierboven al gezegd. Als kalender voor de tijdmachine wordt dezelfde kalender gebruikt als in de Google agenda, en die is na enig wennen prima te gebruiken. Alleen de knop om een plaats toe te voegen heeft geen label, maar aangezien dat de enige knop zonder label is, overleef je dat ook wel weer. De standaard kleurstelling van de app schijnt niet erg prettig te zijn voor mensen die last hebben van al het licht dat van het scherm komt, maar deze is volledig aan te passen in het instellingenscherm.

Kosten en conclusie

De app koste toen ik hem kocht 69 cent. Nadat Google nieuws en weer redelijk onbruikbaar is geworden, ben ik blij met deze ap. De tijdmachine is een leuke toevoeging.

Pdf2speech prima pdf lezer

Ik was al een tijdje op zoek naar een programma waarmee PDF of EPUB bestanden kunnen worden gelezen. Het enige programma dat steeds genoemd werd was moonreader pro, maar om één of andere reden wilde het mij niet lukken om er bevriend mee te raken. Ik had de hoop dus al zo'n beetje opgegeven, toen pdf2speech werd genoemd. Het bahandelt een .pdf of .epub bestand ongeveer zoals een daisy lezer een daisy boek behandelt. Er is een play knop, maar ook knoppen voor vorige- en volgende zin en vorige- en volgende pagina. De voorgelezen tekst wordt in beeld getoond, zodat ik denk dat je er ook bij dyslexie veel plezier aan kunt beleven.

Gebruik met TalkBack

Het programma kan onafhankelijk van talkback een eigen spraaksynthesizer gebruiken, dus als je espeak voor talkback gebruikt, omdat die zo lekker snel is, kun je acapela voor pdf2speech gebruiken omdat de voorleesstem zo prettig is. Het enige wat niet kan is acapela voor zowel talkback als pdf2speech gebruiken. Om één of andere reden crasht pdf2speech dan regelmatig.

Een functie die mij positief verrast heeft is dat als TalkBack tijdens het voorlezen iets zegt, pdf2speech de zin waaraan hij bezig was opnieuw voorleest. Zodra het voorlezen is gestart, kan de telefoon worden vergrendeld. Het programma leest dan gewoon verder.

Welke pdf2speech moet je hebben?

Er zijn diverse programma's met deze naam in de playstore, maar de gene die ik bedoel staat hier